Deriner Barajı'nda
250 Metreden Atlamak

Bir baraj, atlayış parkuruna dönüştü

Artvin'de Çoruh Nehri üzerinde yükselen Deriner Barajı, temelden 249 metrelik gövdesiyle Yusufeli'nden sonra Türkiye'nin en yüksek ikinci barajı. Yıllardır mühendislik yapısı olarak ziyaret edilen baraj, artık bambaşka bir sebeple gündemde: gövdesine bir atlayış platformu kuruldu.

Türkiye'de profesyonel olarak faaliyet gösteren RJ Macera (RJTurkey) ekibi, önceki yıllarda Artvin'de keşif çalışmaları yaparak barajın halatla atlama için uygun olduğunu belirledi. Deneme atlayışlarının ardından Artvin Valiliği ve DSİ 26. Bölge Müdürlüğü'nden gerekli izinler alındı, alan resmen atlayış parkuru olarak onaylandı. Baraj gövdesine yaklaşık 10 günlük çalışmayla platform ve güvenlik sistemleri kuruldu.

Ekipten Hanife Vakhtin'in basına verdiği bilgiye göre baraj üzerinden yapılan rope jumping atlayışları dünyada oldukça nadir: Deriner, Türkiye'de bir ilk; dünyada ise üçüncü örnek. Bu, Artvin'in elindeki en dikkat çekici turizm kartlarından biri.

Rope jumping tam olarak ne? Bungee jumping değil mi?

Değil — ve fark önemli. Bungee jumping'de elastik bir halat kullanılır; atlayan kişi zıplayarak yavaşlar. Rope jumping'de ise esnemesi çok az olan tırmanış halatı kullanılır. Halat, atlayış noktasının yanına sabitlenir; böylece düşüşün sonunda bir sarkaç hareketi oluşur ve enerji bu yay hareketiyle sönümlenir.

Pratikte anlamı şu: rope jumping'de serbest düşüş hissi çok daha uzun sürer. Bungee'nin "zıplama"sı yerine, gerçek bir düşüşün ardından geniş bir salınım gelir. 250 metreden atlayan biri için bu, Çoruh vadisinin ortasında birkaç saniyelik gerçek bir uçuş demek.

Artvin'in eksiği "bakılacak yer" değildi

Artvin'in doğal güzellik sıkıntısı hiç olmadı. Karagöl'ü, Hatila'sı, Kafkasör'ü, yaylaları, cam terası var. Ama bu listenin neredeyse tamamı "gidilip bakılan" yerler. Şehrin uzun süredir eksiği, insanı yaparak yaşatan deneyimlerdi — rafting dışında bu kategori büyük ölçüde boştu.

Rope jumping tam olarak bu boşluğa oturuyor. Üstelik Artvin'in zaten sahip olduğu bir şeyi — dikey coğrafyasını — ilk kez bir ürüne çeviriyor. Şehrin en çok şikâyet edilen özelliği olan yükseklik ve derin vadiler, burada doğrudan sermayeye dönüşüyor.

Baraj, "yan yol" olmaktan çıkıyor

Deriner Barajı bugüne kadar çoğu ziyaretçi için yolda görülüp fotoğrafı çekilen bir yapıydı; başlı başına bir varış noktası değildi. Atlayış platformu bunu değiştiriyor: insanlar artık sırf baraj için Artvin'e geliyor.

"Dünyada üçüncü" cümlesinin değeri

Bu, yerel bir etkinlik duyurusundan fazlası. Dünyada sayılı örnekten biri olmak, Artvin'i Türkiye turizm haritasında değil, uluslararası macera turizmi haritasında konumlandırır. Bu tür parkurlar kendi küresel takipçi kitlesini yaratır; insanlar tek bir atlayış için ülke değiştirir. Ekibin Rusça, İngilizce ve Azerice hizmet vermesi de bu hedefin işareti.

Zincir etki: bir atlayış, bir günden fazlası

Turizmde asıl kazanç aktivitenin kendisinde değil, etrafında oluşan zincirdedir. Atlayış için gelen biri:

• en az bir gece konaklar — çünkü organizasyon ortalama 2 saat sürüyor ve kimse 250 metreden atlayıp hemen yola çıkmıyor
• yemek yer, kahve içer, hediyelik alır
• baraja ve dönüşe transfer ihtiyacı duyar
• madem geldi, Karagöl'ü, Kafkasör'ü, cam terası da programına ekler
• ve en önemlisi: video çeker. 250 metrelik bir düşüşün görüntüsü, hiçbir tanıtım bütçesinin satın alamayacağı bir reklamdır. Artvin'i, Artvin'e hiç gelmemiş binlerce kişinin ekranına taşır.

Kısacası tek bir atlayış, şehre bir günlük değil iki-üç günlük bir ziyaretçi kazandırır. Ölçek büyüdükçe bu, sezonluk bir ekonomiye dönüşür.

Ama bir şartla: süreklilik

Dürüst olmak gerekirse — bu etkinlik şu an süreli bir organizasyon. 10–26 Temmuz arası açık, sonrası belirsiz. Turizm ise süreklilik ister: bir destinasyon ancak her yaz güvenilir biçimde tekrarlanırsa haritaya yerleşir. Deriner'in kalıcı bir parkura dönüşüp dönüşmeyeceği, bu ilk sezonun nasıl geçtiğine ve yerel paydaşların — belediye, valilik, otelciler, esnaf — sahiplenmesine bağlı. Fırsat masada; mesele onu kalıcı kılabilmek.

250 metreden atlamak ciddi bir iştir ve bu yazının amacı kimseyi cesaretlendirmek değil, doğru bilgilendirmek. İşte kamuya açıklanan güvenlik çerçevesi:

• Resmî izinler: Artvin Valiliği ve DSİ 26. Bölge Müdürlüğü onayı alındı; alan atlayış parkuru olarak tescillendi.
• Ekipman: UIAA, EN ve CE standartlarına uygun. Ekip her ekipmanı çift kullanıyor ve bir eğitmen hazırlarken diğeri kontrol ediyor.
• Sertifikasyon: Operasyonel süreçler ve sistemler EUROGAP tarafından denetlenip sertifikalandırıldı.
• Sistem: Gövdeye kurulan platformda üçlü güvenlik sistemi var; yaklaşık 6 tona kadar yük taşıyabiliyor, tüm ankraj noktaları test edildi. Her halatın yedeği bulunuyor.
• Deneyim: Ekip 2012'den bu yana faaliyette; açıkladıkları rakama göre 48–50 binin üzerinde atlayış gerçekleştirdiler. Türkiye'de 2018'den beri çalışıyorlar.
• Prosedür: Sisteme önce yüklü bir test torbası bırakılıyor, ardından ekip üyeleri atlıyor; ancak bundan sonra katılımcılar alınıyor. Deneyimli olsun olmasın herkese brifing zorunlu.

Buna rağmen şunu net söylemek gerekir: rope jumping bir ekstrem spordur ve riski sıfır değildir. Güvenlik, ekipmanın kalitesi kadar kurallara uymana da bağlı. Asla profesyonel ekip gözetimi dışında, kendi başına, izinsiz bir atlayış denenmemeli.

Deriner Barajı'na nasıl gidilir?

Baraj, Artvin merkeze yaklaşık 15–20 dakika mesafede, Çoruh Nehri üzerinde. Şehir içi dolmuş hattı baraja çıkmıyor; özel araç veya taksi gerekiyor. Şehir dışından geliyorsan en pratik yol, otogara veya otelinize varıp oradan transfer almak.

Artvin'e ilk kez geliyorsan Artvin'e nasıl gidilir sayfamıza, şehir içinde dolaşacaksan şehir içi dolmuş saatlerine bakabilirsin. Konaklama için oteller sayfamız hazır.